Vụ án chuyến bay giải cứu (2022) và vụ án Nguyễn Bá Hoan nguyên Thứ Trưởng Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội, hiện đang là Thứ Trưởng Bộ Nội Vụ và các quan chức cấp cao đồng bọn (tháng 6 năm 2025) là những vụ án lớn vô cùng đặc biệt liên quan trực tiếp tới các nạn nhân bị buôn bán ra nước ngoài làm nô lệ khổ sai và nô lệ tình dục.
Kẻ phạm tội là những quan chức cấp cao nên chúng có thừa trình độ và quyền lực để biến pháp luật trở thành phương tiện phạm tội của chúng. Chúng thực sự là những tên trùm đứng đầu đường dây buôn người nhưng với các quy phạm hiện hành của luật hình sự chúng chỉ là những kẻ ăn hối lộ.
Nạn nhân trong đó chủ yếu là phụ nữ và các em gái. Họ không tìm được công lý bởi cho đến nay luật về hình sự không xác định họ là người bị hại trực tiếp từ hành vi phạm tội của bọn quan chức Việt Nam. Trong khi đó, mọi đơn tố giác tội phạm và cầu cứu gửi đi khắp nơi để yêu cầu khởi tố hình sự với những công ty xuất khẩu lao động – những công cụ thực hiện trực tiếp hành vi bán người của bọn quan chức Việt Nam phạm tội đều không được xử lý thoả đáng.
Hãy cũng BPSOS điểm lại một trường hợp điển hình như thế để thấy các vụ án lớn trên có thể tạm thời làm nức lòng dư luận về sự nghiêm minh của chính quyền Việt Nam với các quan chức của họ. Tuy nhiên, con đường tìm được công lý cho các nạn nhân bị buôn bán ra nước ngoài vẫn là điều xa vời:
Cô Huỳnh Thị Gấm ở Tỉnh Long An là người đã được tổ chức Di Dân Quốc Tế (IOM) xác nhận là một nạn nhân điển hình của tội phạm buôn bán phụ nữ xuyên quốc gia đang diễn ra tại Việt Nam.
Năm 2019 cô bị Công ty Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Dịch Vụ và Du Lịch Hùng Vương (HAVIMEC, JSC) địa chỉ ở 7B5 Khu đô thị Đại Kim, Phường Đại Kim, Quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội núp bóng dưới hình thức đưa người đi xuất khẩu lao động để bán cô cho các chủ nô ở Ả Rập Xê Út sử dụng như một dạng nô lệ kiểu mới. Trong suốt hai năm từ tháng 9 năm 2019 đến tháng 10 năm 2021, nhóm tội phạm này đã bán cô qua tay 6 chủ nô. Bọn chủ nô đã từng đánh đập và cưỡng hiếp cô nhiều lần. Không chỉ bán cô cho chủ nô mà nhóm tội phạm là công ty Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Dịch Vụ và Du Lịch Hùng Vương này còn nhẫn tâm ăn cướp của cô bảy tháng tiền công làm thuê và chúng còn phối hợp với một người tên là Cù Cao Cường lừa gạt chiếm đoạt của gia đình cô 3562 đô la Mỹ với lời hứa sẽ đưa cô về nước.
Ngay khi gặp nạn, cô Huỳnh Thị Gấm đã trình báo với các cơ quan chức năng Việt Nam để xin sự cứu giúp. Cô đã từng chạy vào Đại Sứ Quán Việt Nam ở Ả Rập Xê Út để xin lánh nạn nhưng rốt cục cô lại bị chính các cơ quan này cho phép bọn tội phạm bắt cô để trao trả cho bọn chủ nô. Sau khi trở về nước, cô đã gửi 48 lượt đơn thư kêu cứu và tố giác tội phạm tới Chủ Tịch Nước và người giữ quyền Chủ Tịch Nước, Bộ Trưởng Bộ Công An, các cơ quan điều tra thuộc Bộ Công An, Công An Thành Phố Hà Nội và Công An Thành Phố Hồ Chính Minh, Bộ Ngoại Giao, Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội. Không một cơ quan và cá nhân nào giải quyết yêu cầu hợp pháp của cô. Tất cả đều im lặng hoặc là chuyển đơn lòng vòng. Tháng 1 năm 2024, cô quyết định gửi thư kêu cứu tới cơ quan Trung Ương Hội Liên Hiệp Phụ Nữ thì ngay lập tức đơn của cô được chuyển về địa phương. Từ đó, Ban Công An và Hội Phụ Nữ Xã Long Hiệp đã cùng nhau hiệp sức “mời” cô tới trụ sở xã để làm việc và một mực đòi cô phải trình chứng cứ tự mình xác định là nạn nhân buôn người.
Công lý nào cho Huỳnh Thị Gấm và những nạn nhân buôn người khi họ đã kêu gào mọi cửa quan?
Trở lại với vụ án Nguyễn Bá Hoan và các quan chức cấp cao đồng bọn vừa bị tống giam để điều tra và xét xử. Rồi đây báo chí Việt Nam sẽ lại nức nở khen tinh thần thượng tôn pháp luật của chính quyền Việt Nam là “không có vùng cấm” khi đã mạnh mẽ thẳng tay trừ khử các cán bộ cao cấp của mình khi họ phạm tội! Tuy nhiên, công lý có đến với Huỳnh Thị Gấm và những nạn nhân buôn người hay không hay họ vẫn bị gạt ra ngoài lề và tự gánh chịu những đớn đau suốt phần đời còn lại của họ khi luật pháp không xác định họ là đối tượng trực tiếp bị hại trong vụ án này.