Bản kết luận của Uỷ Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc (Uỷ Ban ICCPR) công bố ngay sau cuộc rà soát việc thực thi Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR) tại Việt Nam đã chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại đó là Việt Nam vẫn đang vi phạm hầu hết các quyền dân sự và chính trị của người dân với tỉ lệ lên tới 77%
Dưới đây là phần hai các vấn đề và các điều luật trong ICCPR đang bị nhà nước Việt Nam vi phạm:
12/ Chính quyền Việt Nam vẫn đang duy trì tình trạng tra tấn, đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo để ép cung, nhất là với người bất đồng chính kiến thay cho việc tuân thủ thủ tục điều tra đã được luật hoá – vi phạm Điều 7 trong ICCPR và vi phạm một số quy tắc và nghị định quốc tế khác về tra tấn.
13/ Thực hiện việc giam giữ tuỳ tiện và vô nhân đạo trong đó có nhiều tù nhân lương tâm. Tù nhân không được chăm sóc y tế theo các tiêu chuẩn tối thiểu cần phải có. Cho đến nay vẫn duy trì tình trạng cùm chân và giam giữ biệt lập mà nhiều quốc gia trên thế giới đã bãi bỏ từ lâu. Chưa thực hiện cơ chế cho phép người thân của người bị giam giữ có quyền giám sát và khiếu nại với tình trạng của người thân của họ - vi phạm Điều 7, 9 và 10 trong ICCPR và vi phạm một số quy tắc quốc tế khác quy định về vấn đề giam giữ.
14/ Xâm hại quyền của trẻ em dưới nhiều hình thức khi biến các cơ sở cai nghiện cưỡng bức, lao động cưỡng bức dành cho trẻ em. Luật pháp đang coi trẻ từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi như người lớn. Áp dụng tuỳ tiện biện pháp giam giữ mà không cân nhắc đây là biện pháp sau cùng - vi phạm các Điều 8, 9, 10, 14 và 24 trong ICCPR.
15/ Các tù nhân chính trị bị phân biệt đối xử bằng quan điểm của đảng cộng sản thay vì đối xử bằng pháp luật. Họ thường bị tạm giam quá lâu và không được quyền tiếp cận luật sư – vi phạm Điều 9 và 14 trong ICCPR và vi phạm Bình Luận Chung số 35 về công ước.
16/ Tự tiện thu thập dữ liệu cá nhân của những người bất đồng chính kiến và giám sát họ mà không được sự đồng thuận của họ – vi phạm Điều 17 trong ICCPR.
17/ Đàn áp tôn giáo và những người theo tôn giáo độc lập. Lạm dụng luật an ninh và một số luật khác để đàn áp tôn giáo. Duy trì tình trạng bắt buộc đăng ký sinh hoạt tôn giáo trong khi luật không có quy định này – vi phạm Điều 18, 19, 21 và 22 trong ICCPR.
18/ Tình trạng buôn người đang ở mức trầm trọng. Nạn nhân không tìm được công lý cho mình. Các chương trình xuất khẩu lao động đang được bọn tội phạm sử dụng làm phương tiện buôn người một cách công khai – vi phạm các Điều 2, 7, 8 và 26 trong ICCPR.
19/ Quyền tự do báo chí, tự do hội họp, lập hội và quyền tự do bày tỏ quan điểm vẫn đang bị luật hình sự diễn giải một cách tuỳ tiện để bỏ tù những người hoạt động xã hội - vi phạm các Điều 19, 21 và 22 trong ICCPR.
20/ Tình trạng không cho phép đa đảng, tình trạng ngăn cản ứng cử tự do và tình trạng bỏ phiếu thay người người dân vẫn đang diễn ra ngày một tinh vi nhằm duy trì tình trạng độc đảng kiểm soát quốc gia - vi phạm Điều 25 trong ICCPR.
21/ Quyền của người dân tộc thiểu số vẫn đang bị xâm phạm rất nghiêm trọng. Không công nhận có người bản địa. Người thiểu số dễ bị giam giữ trái phép. Họ bị cưỡng bức cải tạo giáo dục sau khi đã thụ án tù. Họ ít có sự tham gia công tác xã hội Việc dạy ngôn ngữ và văn hóa dân tộc tại trường dân tộc không được coi trọng – vi phạm các Điều 3, 25, 26 và 27 trong ICCPR.
22/ Quyền tự do đi lại của mọi người đang bị xâm phạm dưới hình thức hình sự hoá bằng vấn đề an ninh quốc gia. Những nhà hoạt động xã hội, những người dân tộc thiểu số, người bản địa đã không thể xuất cảnh ra nước ngoài để làm các việc chính đáng trong đó có việc xin tị nạn – vi phạm các Điều 2, 9 và 12 trong ICCPR và vi phạm Bình Luận Chung số 27 về công ước.
Nhận định về bản kết luận này của Ủy Ban ICCPR, Tiến Sĩ Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch BPSOS khẳng định “Liên Hiệp Quốc đã nhìn xuyên thấu các báo cáo tự đánh bóng của nhà nước Việt Nam và hiểu rõ thực trạng đàn áp nhân quyền nghiêm trọng ở Việt Nam,” Tuy nhiên, ông cũng khẳng định thêm rằng “nhưng để Liên Hiệp Quốc có thể nhìn thấu các báo cáo tự đánh bóng đó, rất cần chúng ta phải nỗ lực hơn nữa trong việc nộp các báo cáo và phải tham dự các phiên rà soát để làm công tác cung cấp thông tin phản biện cho Ủy ban rà soát mỗi khi đoàn đại diện Việt Nam trả lời không chính xác” Đây chính là điều đặt ra cho mỗi chúng ta suy nghĩ để cùng nhau hành động thay cho việc ngồi chờ sự tự thay đổi từ phía chính quyền Việt Nam.
Bạn đọc có thể xem lại phần một tại đường link này: Nhà nước việt nam đang vi phạm những điều nào trong công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (phần 1)