Hình ảnh cơ quan chức năng Việt Nam bắt nữ ca sĩ Phương Diễm Huyền (tên thật Nguyễn Thị Hiền) vào ngày 5 tháng 8 năm 2026. Nguồn hình: báo Chính phủ.
Chỉ trong ít ngày cuối tháng 7 và đầu tháng 8 năm 2026 này, chính quyền Việt Nam đã thực hiện hàng loạt các hoạt động hành pháp bất thường trong lĩnh vực hình sự và hành chính.
Sau vụ việc khởi tố hình sự và bắt tạm giam với 4 giám đốc công ty tư nhân vào tháng 7/2026 với tội danh xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan (Điều 225 Bộ Luật Hình Sự), mới đây ca sĩ Nguyễn Thị Hiền (nghệ danh Phương Diễm Huyền) và ông Nguyễn Thành Hiệp, Giám Đốc Công Ty TNHH Truyền Thông Và Giải Trí Unicorn Việt Nam cũng đã bị bắt về tội này vào ngày 5 tháng 8 năm 2026. Sự bất thường của hai vụ án này và một số vụ án tương tự liên quan đến quyền tác giả nằm ở chỗ xưa nay Việt Nam đã bị nhiều quốc gia trên thế giới lên án về vấn đề quyền tác giả và sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, trong nhiều chục năm qua, chính quyền Việt Nam vẫn bỏ ngoài tai và vẫn dung túng cho công dân của họ làm những chuyện trái pháp luật này. Chỉ đến khi chính quyền Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào vị trí số 1 trong danh sách các quốc gia vi phạm bản quyền và gian lận trong cạnh tranh thương mại. Đi kèm với đó là việc áp thuế phụ trội 12.5% cho các mặt hàng của Việt Nam xuất khẩu vào Hoa Kỳ thì ngay lập tức họ đã vội vã khởi tố hình sự hàng loạt các vụ án.
Cũng trong động thái khởi tố hình sự và bắt tạm giam người, trong những ngày qua, chính quyền Việt Nam đã bắt giam một số những người có sức ảnh hưởng lớn trên các mạng xã hội. Đó là các Facebooker, Tiktoker Nguyễn Văn Hợi (Khánh Sky), Hồ Văn Khoa, Trần Đình Tiệp (Vua Quạt), Bùi Xuân Huấn (Huấn Hoa Hồng). Những người này bị bắt để điều tra hình sự với cáo buộc phạm tội “gây rối trật tự công cộng” hoặc tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” (Điều 318 và Điều 331 Bộ Luật Hình Sự). Những người này bị bắt hình sự bởi họ đang là những người thực hiện những cuộc đấu khẩu mang tính thách thức nhau trên không gian mạng xã hội lôi cuốn hàng triệu người theo dõi. Các ngôn từ được họ sử dụng thực sự thô tục và bậy bạ nhằm thoá mạ đối phương đang tranh luận với mình hoặc một đối tượng thứ ba nào đó. Tuy nhiên, những điều đó chỉ thuần tuý là một hành vi dân sự. Chúng chỉ có thể được phép xử lý tại một toà án dân sự khi một bên nào đó thực hiện quyền khởi kiện dân sự. Việc hình sự hoá một quan hệ dân sự là điều không thể chấp nhận được bởi luật pháp hiện hành không có quy định nào cho phép các cơ quan quyền lực nhà nước tự cho mình quyền này.
Trong lĩnh vực tạm gọi là hành chính, hàng loạt những người đạo Cao Đài Chơn Truyền 1926 tại một số tỉnh miền Tây Nam Bộ, một loại người thân của những tù nhân lương tâm hoặc cựu tù nhân lương tâm đã bị chính quyền Việt Nam triệu tập tới cơ quan công quyền để thẩm vấn về mối quan hệ với người thân của họ (???), bắt viết cam kết không sử dụng mạng xã hội để thông tin về tình hình người thân của họ trong lao tù. Dù không tiết lộ cho biết nội dung buổi làm việc của mình với lực lượng an ninh Việt Nam là gì nhưng trên Facebook cá nhân, bà Nghiêm Thị Hợp cho biết bà không sao hiểu nổi khi mình bị triệu tập tới trụ sở chính quyền để làm việc về vấn đề an ninh quốc gia và về vấn đề biểu tình. Bà Nghiêm Thị Hợp là vợ tù nhân lương tâm Trương Văn Dũng hiện đang thụ án 6 năm về tội “chống chính quyền” tại Trại Giam Gia Trung thuộc Cao Nguyên Trung Phần Việt Nam. Trên trang Facebook cá nhân của mình, bà Nghiêm Thị Hợp không hề bày tỏ bất cứ quan điểm chính trị nào đối với chính quyền hoặc bản án mà chính quyền cáo buộc chồng bà. Những động thái hành chính này cho thấy chính quyền Việt Nam đang bất chấp luật do chính họ viết ra để áp đặt mọi hình thức quản lý người dân và xã hội dựa trên quyền lực thống trị mà họ đang nắm giữ.
BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam