Trong những buổi làm việc với người dân, đội ngũ cán bộ công quyền của chính quyền Việt Nam từ cấp cơ sở đến trung ương thường xuyên sử dụng những hành vi bị pháp luật cấm. Những hành vi phổ biến bao gồm: im lặng không tiếp dân, ngang nhiên nói những điều trái pháp luật, nói bậy bạ thậm chí chửi thề chửi tục, đánh đập người dân, hứa lèo hứa cuội nhưng không giải quyết… Mục đích của những hành vi này là nhằm làm cho người dân chán nản từ bỏ sự việc cần giải quyết hoặc vì bức xúc phản ứng lại thì liền quy kết hành vi này là gây rối trật tự công công để xử lý hành chính hoặc hình sự.
Để đối phó lại những tình huống này, nhiều người dân đã dùng các thiết bị ghi âm, ghi hình công khai hoặc kín đáo để phát lên mạng xã hội nhằm ghi chứng cứ và tố cáo về lề lối tiếp dân của cán bộ chính quyền. Ghi âm hay ghi hình cán bộ tiếp dân là quyền của công dân. Tuy nhiên, trong một thể chế quyền lực độc tài thì điều này dẫn tới tình trạng, cán bộ công quyền ngang ngược lục soát, tịch thu và huỷ hoại các thiết bị điện tử của người dân trong buổi làm việc.
Câu hỏi đặt ra là liệu có biện pháp nào khác an toàn hơn để người dân có thể thu thập hoặc tạo ra chứng cứ chứng minh về lề lối làm việc vô pháp của cán bộ công quyền không? Câu trả lời là có. Người dân không cần thiết phải đối phó với những hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ chính quyền bằng việc ghi âm ghi hình mà có thể dùng phương thức ứng xử kiên trì uyển chuyển thì vẫn có thể tạo ra chứng cứ lột tả bản chất của vụ việc.
Bước thứ nhất, ngay sau khi kết thúc buổi làm việc, người dân cần đề nghị cán bộ chính quyền cho mình xem lại biên bản buổi làm việc và ghi vào đó ý kiến của mình. Người dân có quyền đề nghị cán bộ chính quyền cung cấp cho mình một bản sao biên bản nói trên. Trong trường hợp họ không cung cấp biên bản thì cũng không phải cố công đòi bằng được bởi vì điều đó sẽ gây căng thẳng và bức xúc cho chính mình.
Bước thứ nhì, nếu họ không cung cấp biên bản cho mình thì cần làm ngay một văn bản mô tả lại buổi làm việc và gửi tới họ qua bưu điện yêu cầu họ xác nhận nội dung văn bản mô tả này. Hãy lưu giữ chứng tích biên lai gửi văn bản qua bưu điện và nhớ tra mã bưu phẩm để xác định ngày giờ họ đã nhận được. Hầu hết các trường hợp họ sẽ không phản hồi lại văn bản của mình thì đây chính là bằng chứng họ đã thừa nhận điều mình mô tả là đúng. Hãy kiên trì nhắc họ cần hồi âm và tiếp tục ghi nhận những sự trơ lì tiếp theo của họ để lập thành một bộ chứng cứ gián tiếp nói về những hành vi trái pháp luật của họ.
Trong trường hợp họ cung cấp biên bản cho mình cũng không nhất thiết phải tung lên mạng xã hội để tạo áp lực với họ. Người dân vẫn có thể áp dụng phương thức gửi văn bản nhắc nhở họ cần thực hiện những điều đã hứa ở trong biên bản. Kiên trì nhắc nhở và phải lưu lại các chứng tích nhắc nhở đó là một thủ thuật cần có trong đấu tranh bền bỉ với thói tật xấu của cán bộ chính quyền.
Bước thứ ba, sử dụng các chứng cứ đó báo cáo với những cá nhân và tổ chức có ảnh hưởng chính quyền Việt Nam để tạo áp lực buộc hệ thống chính quyền sẽ phải điều chỉnh lẫn nhau. Trong một xã hội nhiễu nhương như Việt Nam hiện nay, chỉ có các tổ chức quốc tế hoặc các quốc gia văn minh mà Việt Nam buộc phải quan hệ đối tác mới có đủ tầm làm cho chính quyền Việt Nam phải thay đổi. Do đó, báo cáo quốc tế là một chiến thuật cần thiết không thể thiếu được trong chiến lược thay thế biện pháp phải cố công ghi âm ghi hình những buổi làm việc của dân với chính quyền.
Chúng tôi không phủ nhận những tác dụng nhất thời của việc ghi âm ghi hình bao gồm cả việc ghi lén để tung lên mạng xã hội gây áp lực tức thì với chính quyền. Tuy nhiên, biện pháp này đang ngày càng đẩy mọi người vào tình trạng nguy hiểm thì những chỉ dẫn trên rất nên được xem xét để áp dụng.
