Anh Y Quynh Bdap là một nhà hoạt động nhân quyền về tôn giáo và các vấn đề người Thượng bản địa vùng Tây Nguyên Việt Nam.
Do các hoạt động của mình, anh đã trở thành đối tượng bị chính quyền Việt Nam tìm mọi cách tấn công và bách hại. Trước tình thế nguy hiểm đó, vào năm 2018 anh đã phải đưa gia đình mình gồm vợ và những đứa con sang Thái Lan lánh nạn. Gia đình anh đã được Cao Ủy Về Người Tị Nạn của Liên Hiệp Quốc cấp quy chế tị nạn. Vào ngày 11 tháng 6 năm 2024, anh đã bị chính quyền Thái Lan bắt giữ với cáo buộc sinh sống bất hợp pháp dù cả gia đình anh đang hoàn tất những thủ tục sau cùng để đi định cư tại Canada.
Sau gần một năm rưỡi với nhiều phiên xét xử, vào chiều ngày 28 tháng 11 năm 2025, chính quyền Thái Lan đã hoàn tất thủ tục bàn giao anh Y Quynh Bdap cho chính quyền Việt Nam tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Bangkok). Từ đây, anh bị chính quyền Việt Nam đưa về nước để thi hành bản án trước đó đã bị họ tuyên cáo vắng mặt. Cũng từ giờ phút đó, báo chí Việt Nam được huy động hết công suất để tuyên truyền rằng Thái Lan đã thực hiện yêu cầu dẫn độ tội phạm của chính quyền Việt Nam.
Tuy nhiên, cần phải hiểu rằng đó là một sự tuyên truyền dối trá đánh lừa dư luận. Chúng ta hãy cùng xem xét vấn đề để làm rõ:
Ngày 23 tháng 6 năm 2023, chính quyền Việt Nam khởi tố vụ án “khủng bố” xảy ra ở Đắk Lắk ngày 11 tháng 6 năm 2023.
Vào ngày 30 tháng 11 năm 2023, chính quyền Việt Nam ra quyết định truy nã đặc biệt đối với anh Y Quynh Bdap và năm người khác với cáo buộc là nghi phạm đặc biệt nguy hiểm.
Không khó để chính quyền Việt Nam thừa biết anh Y Quynh Bdap lúc đó hiện đang sống lánh nạn tại Thái Lan bởi anh vốn là người hoạt động xã hội công khai. Như vậy, lẽ ra theo các quy định của luật pháp hình sự Việt Nam và Hiệp Định Tương Trợ Tư Pháp Hình Sự Asean 2004 (Treaty on Mutual Legal Assistance in Criminal Matters - MLAT) thì chính quyền Việt Nam phải tiến hành các biện pháp truy nã quốc tế và yêu cầu chính quyền Thái Lan thực hiện các biện pháp tương trợ tư pháp để có thể dẫn độ. Tuy nhiên, người ta đã không tìm thấy bất kỳ động thái nào của chính quyền Việt Nam thực hiện các điều nói trên.
Đến đây, chúng ta lại cần phải thấy một thực tế đó là Thái Lan hiện đang là quốc gia dung chứa hàng chục ngàn người từ các quốc gia khác. Họ là những nạn nhân của những chính quyền độc tài. Những người này tới đây là để lánh nạn và tìm quy chế tị nạn Liên Hiệp Quốc rồi chờ đi định cư tại nước thứ ba. Cho đến nay, Thái Lan vẫn không tham gia Công Ước Người Tị Nạn năm 1951 và Nghị Định Thư Liên Quan Về Người Tị Nạn năm 1967 (The 1951 Refugee Convention and The 1967 Protocol relating to the Status of Refugees). Do đó, toàn bộ những người từ các quốc gia khác tới Thái Lan tìm quy chế tị nạn của Liên Hiệp Quốc đều là những người sinh sống không hợp pháp theo luật Thái Lan. Vì vậy hiện tượng chỉ có anh Y Quynh Bdap và một số ít người khác bị xét xử về hành vi sống bất hợp pháp rồi trả về quốc gia gốc cho chúng ta thấy chính quyền Thái Lan đã thực hành luật pháp của mình một cách chọn lọc và tự biến mình thành công cụ cho các chính quyền nước khác bắt cóc những người hoạt động xã hội. Trong sự kiện này, chính quyền Thái Lan chỉ đang thực hiện việc trục xuất người nước ngoài từ lý do sinh sống không hợp pháp và chính quyền Việt Nam nhận bàn giao công dân của mình để đưa về nước chứ không có cái gọi là dẫn độ.