Trang một văn bản của Uỷ Ban Nhân Dân Xã Long Thành gửi Đoàn Luật Sư Tỉnh Đồng Nai
Vào ngày 13 tháng 4 năm 2026 Chủ Tịch Uỷ Ban Nhân Dân Xã Long Thành, Tỉnh Đồng Nai Lê Hoàng Sơn đã ký và gửi văn bản số 2275/UBND-VP tới Đoàn Luật Sư Tỉnh Đồng Nai. Nội dung văn bản này nhắc nhở luật sư và Đoàn Luật Sư Tỉnh Đồng Nai cần “chấn chỉnh các tổ chức, cá nhân lợi dụng sự tín nhiệm của người dân, hướng dẫn người dân liên tục gửi nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo... gửi đến lãnh đạo và cơ quan có thẩm quyền làm ảnh hưởng đến uy tín và có nguy cơ gây mất an ninh trật tự tại địa phương." Lý do để vị quan xã này yêu cầu đó là “Hiện nay, xã Long Thành đang triển khai nhiều dự án kinh tế trọng điểm như Cảng hàng không Quốc tế Long Thành; Khu Công nghiệp công nghệ cao Amata; Đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu..., các dự án đều liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, cấp tái định cư, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, kinh tế của một bộ phận người dân. Vì vậy, trong quá trình triển khai thực hiện, Ủy ban nhân dân xã Long Thành nhận được nhiều đơn thư phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo... từ các hộ dân chưa đồng thuận."
Đọc nội dung văn bản này chúng ta thấy rõ hai vấn đề lộ liễu sau đây:
Thứ nhất, văn bản này đã tấn công quyền được khiếu nại của công dân. Đây là một quyền quan trọng đã được Luật Khiếu Nại quy định. Khi công dân cho rằng các quyền và lợi ích hợp pháp của mình không được đảm bảo dưới một quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của chính quyền hoặc công chức chính quyền thì công dân có quyền được khiếu nại.
Thứ nhì, văn bản này cũng đã can thiệp thô bạo vào quyền hành nghề của luật sư đã được quy định trong Luật Luật Sư đó là quyền cung cấp các dịch vụ pháp lý hợp pháp cho thân chủ. Luật pháp Việt Nam hiện nay không có bất kỳ quy định nào cấm công dân thực hiện quyền khiếu nại và cấm luật sư cung cấp các dịch vụ pháp lý để công dân thực hiện đầy đủ quyền khiếu nại của họ.
Điều gì đã chống lưng cho vị quan xã Long Thành dám ban hành văn bản có nội dung vi phạm pháp luật?
Hẳn chúng ta còn nhớ vào ngày 1 tháng 4 năm 2026, Chính Phủ Việt Nam đã ban hành Nghị Định số 109/2026/NĐ-CP trong đó có nội dung trao cho chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền xử phạt hành chính lên tới 25 triệu đồng và được đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước giấy phép hành nghề của luật sư (Khoản 1 Điều 84) trong một số trường hợp liên quan đến hoạt động của luật sư. Nghị định này sẽ có hiệu lực vào ngày 18 tháng 5 năm 2026.
BPSOS đã có bài nêu nên mối lo ngại rằng nghị định này sẽ tạo ra một quyền lực rất lớn cho các vị quan chức địa phương cấp xã. Quyền lực này xuất phát từ ý chí chủ quan của quan xã sẽ khống chế quyền được khiếu nại của công dân thông qua việc trói tay luật sư khi cung cấp dịch vụ pháp lý cho thân chủ trong các vụ việc pháp lý có liên quan trực tiếp đến công chức chính quyền.
Và bây giờ, với phản ứng rất cụ thể của vị quan xã Long Thành trong văn bản này thì những nghi ngại trên đã trở thành hiện thực ngay từ khi Nghị Định số 109/2026/NĐ-CP chưa có hiệu lực!!!
Phản ứng của giới luật sư
Văn bản của Chủ Tịch Uỷ Ban Nhân Dân Xã Long Thành đã thu hút sự chú ý rất mạnh mẽ của những người hành nghề luật sư và quan tâm tới pháp luật ở Việt Nam. Sự quan tâm này tiếp tục được soi chiếu tiếp vào văn bản mang tính chống lưng cho các quan xã đó là Nghị Định 109/2026/NĐ-CP mà chúng ta vừa nhắc ở trên.
Trong ngày 14 tháng 4 năm 2026, trên mạng xã hội có rất nhiều người chia sẻ sự bất bình đối với hai văn bản này.
Đáp lại, vào tối ngày 14 tháng 4 năm 2026, vị quan xã Lê Hoàng Sơn đã có thông tin trao đổi với tờ báo Pháp Luật Thành Phố Hồ Chí Minh về văn bản do mình phát hành thể hiện một sự tự tin và công khai.
Cho đến nay, hầu hết những lời bình luận trên mạng xã hội của những người hành nghề luật tại Việt Nam đều đã bị xoá hoặc không thể tiếp cận được nữa.
Quyền khiếu nại của công dân sẽ đi về đâu?
Khi hầu hết những lời bình luận trên mạng xã hội của những người hành nghề luật tại Việt Nam đều đã bị xoá hoặc không thể tiếp cận được nữa, điều này cho thấy một mối lo ngại khác mà bài báo trước đây của Đề Án Dân Quyền Việt Nam dự liệu là có thật. Đó là việc luật sư và những người hành nghề luật ở Việt Nam sẽ phải ưu tiên bảo vệ tấm giấy phép hành nghề của họ hơn là dũng cảm dùng công lý và luật pháp để bảo vệ thân chủ. Trong một thực tế nghiệt ngã như vậy, người dân không nên gửi trọn niềm tin của mình vào người sẽ dùng luật để bảo vệ mình. Thay vào đó mỗi người dân phải chủ động hơn nữa trong việc tự học tập nâng cao kiến thức pháp lý cho chính mình để có thể chủ động tự mình giải quyết các vấn đề khi có xung đột lợi ích hợp pháp với chính quyền và công chức chính quyền.
BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam