Đơn yêu cầu xử lý việc cùm chân và biệt giam tù nhân
Vào ngày 7 tháng 7 năm 2025 vừa qua tại Geneva, Thuỵ Sĩ, trong phiên rà soát tình hình thực thi Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR), bà Lê Thị Thu Hà, Phó Phòng 6, Vụ Đối Ngoại, Bộ Công An, đã khẳng định với các chuyên gia nhân quyền của Uỷ Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc rằng: “Về biệt giam và cùm chân của phạm nhân thì tôi KHẲNG ĐỊNH là không có việc đó ở trại giam của Việt Nam.” (tác giả viết hoa để nhấn mạnh)
Tuy nhiên, trong thực tế lại hoàn toàn trái ngược với điều khẳng định của bà Lê Thị Thu Hà. Hiện nay, các trại tạm giam và nhà tù ở Việt Nam vẫn đang dùng hình thức cùm chân và biệt giam với những người tù bị cho là vi phạm kỷ luật. Như thế, một là bà Lê Thị Thu Hà đã báo cáo sai sự thật với Uỷ Ban Nhân Quyền LHQ, hai là các giới chức quản lý trại giam và nhà tù ở Việt Nam đã lén lút hoặc vô tình vi phạm các cam kết mang tính ràng buộc pháp lý của Việt Nam với LHQ.
Nhiều gia đình tù nhân đã bức xúc cung cấp cho BPSOS các quyết định của trại tạm giam và trại tù kỷ luật người thân của họ với hình thức ngược đãi cùm chân và biệt giam. Các gia đình tù nhân đề nghị BPSOS thay họ nộp những chứng cứ này tới các định chế nhân quyền của LHQ.
Để đảm bảo tôn trọng quy trình làm việc của các định chế nhân quyền của LHQ, BPSOS đăng tải mẫu đơn dành cho các tù nhân và gia đình tù nhân yêu cầu cơ quan chức năng Việt Nam xem xét vụ việc. Đây là một bước cần thiết để củng cố diễn tiến trong vụ việc vi phạm nhân quyền. Việc cơ quan chức năng Việt Nam có giải quyết đơn hay không cũng đều giúp cho các định chế nhân quyền của LHQ có đầy đủ bằng chứng và căn cứ để đưa ra các kết luận hoặc phán quyết vụ việc.
Dưới đây là một mẫu soạn sẵn để đích thân tù nhân hoặc thân nhân của họ tùy nghi chỉnh sửa cho phù hợp.
| Số:07/2025/TNLT01 | CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập-Tự do- Hạnh phúc----- …….., ngày tháng năm 2025ĐƠN YÊU CẦU XỬ LÝ VIỆC CÙM CHÂN VÀ BIỆT GIAM TÙ NHÂN |
Kính gửi :
- Thanh Tra Bộ Công An. Địa chỉ: Số 47 Đường Phạm Văn Đồng, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội.
- Bà Lê Thị Thu Hà, Phó Phòng 6, Vụ Đối Ngoại, Bộ Công An người đại diện cho Bộ Công An và chính quyền Việt Nam vừa có trả lời chất vấn các chuyên gia nhân quyền Liên Hiệp Quốc về vấn đề cùm chân và biệt giam tù nhân tại Geneva, Thuỵ Sĩ ngày 7 tháng 7 năm 2025.
- Ông Lương Tam Quang - Bộ Trưởng Bộ Công An. Địa chỉ: Số 47 Đường Phạm Văn Đồng, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội.
Người yêu cầu: Tù nhân (họ tên). Địa chỉ đang bị tạm giam hoặc đang thi hành án tại: ________________________
Hoặc họ tên người thân của tù nhân. Địa chỉ: Xã (phường)…..Tỉnh (thành phố)
Kính thưa quý cơ quan, quý ông bà,
Vào ngày 7 tháng 7 năm 2025 vừa qua tại Geneva, Thuỵ Sĩ, trong phiên rà soát tình hình thực thi Công Ước Quốc Tế Về Các Quyền Dân Sự Và Chính Trị (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR), bà Lê Thị Thu Hà, đại diện Bộ Công An, đã thay mặt cho nhà nước Việt Nam khẳng định với các chuyên gia nhân quyền Liên Hiệp Quốc rằng: “Về biệt giam và cùm chân của phạm nhân thì tôi KHẲNG ĐỊNH là không có việc đó ở trại giam của Việt Nam”. Quý cơ quan, quý ông bà có thể kiểm chứng lời phát biểu của bà Lê Thị Thu Hà còn được lưu trên trang web của Liên Hiệp Quốc trên đường link video này tại thời điểm 02:05:20 https://webtv.un.org/en/asset/k1i/k1id9wyhg7.
Chúng tôi hoan nghênh phát biểu nói trên của bà Lê Thị Thu Hà, đại diện cho chính quyền Việt Nam. Phát biểu này cho thấy, chính quyền Việt Nam hiểu được các giá trị phổ quát về nhân quyền được ghi trong công ước ICCPR và hiểu được nghĩa vụ phải đảm bảo các giá trị đó khi đã tình nguyện tham gia công ước.
Tuy nhiên, trong thực tế, các trại tạm giam và nhà tù ở Việt Nam vẫn đang dùng hình thức cùm chân và biệt giam như một hình thức tra tấn, ngược đãi và hạ thấp nhân phẩm con người với những người tù bị cho là vi phạm kỷ luật.
Cụ thể vào ngày tháng năm, Trại Tạm Giam / Trại Giam ________ đã ra quyết định “Giam tại buồng kỷ luật 10 ngày, cùm chân. Kể từ ngày tháng năm đến ngày tháng năm ” đối với tôi/ người thân của chúng tôi là tù nhân ________.
Ngoài ra, trong quyết định kỷ luật này còn đưa ra các hình phạt bổ sung khác bao gồm hạn chế mua đồ ăn uống, hạn chế thăm gặp thân nhân trong thời gian XXX tháng sau khi đã kết thúc 10 ngày bị giam tại buồng kỷ luật. Điều này càng cho thấy tính chất cố gắng trừng phạt người tù bằng các hình thức vô nhân đạo, phi nhân tính của trại tạm giam và nhà tù.
Quyết định kỷ luật này viện dẫn Luật Thi Hành Án Hình Sự 2019 và một số văn bản dưới luật khác như Thông Tư 14/2020 của Bộ Công An.
Như vậy, rất có thể Quốc Hội Việt Nam, Bộ Công An và Trại Giam ______ đã vô tình ban hành các văn bản luật và dưới luật để áp dụng các biện pháp trừng phạt ngược đãi tù nhân, vi phạm trầm trọng nhân quyền của tù nhân, đi ngược lại với các điều cam kết trong công ước ICCPR mà Việt Nam đã tham gia từ năm 1982, và cũng đi ngược lại với lời khẳng định mới đây của bà Lê Thị Thu Hà với các chuyên gia nhân quyền Liên Hiệp Quốc mà chúng tôi vừa viện dẫn.
Vì vậy, tôi/chúng tôi làm đơn này yêu cầu Thanh Tra Bộ Công An chuyển đơn này của chúng tôi đến bà Lê Thị Thu Hà và ông Bộ Trưởng Bộ Công An – Lương Tam Quang. Tôi/chúng tôi yêu cầu Thanh Tra Bộ Công An phối hợp cùng bà Lê Thị Thu Hà và ông Lương Tam Quang kiểm tra vụ việc, trả lời cho chúng tôi biết bằng văn bản hướng xử lý vụ việc để chúng tôi cập nhật thông tin này cho các chuyên gia nhân quyền của Liên Hiệp Quốc biết.
Trân trọng cảm ơn.
Người làm đơn
(ký và ghi rõ họ tên)