Vào chiều ngày 9 tháng 4 năm 2026, Văn Phòng Chủ Tịch Nước Việt Nam đã công bố Quyết Định 457/QĐ-CTN về chính sách đặc xá năm 2026 đối với những người phạm tội hình sự.
Quyết định này gồm 7 điều trong đó Điều 3 quy định rõ về hơn 20 trường hợp được xét đặc xá.
Tuy nhiên, tại Điều 4 của quyết định này lại quy định có tới 15 trường hợp không được xét đặc xá.
Trường hợp đầu tiên không được xét đặc xá đó là những người “Bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội phá rối an ninh; tội chống phá cơ sở giam giữ; tội khủng bố hoặc một trong các tội quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh của Bộ luật Hình sự.”
Như vậy, với quy định này thì hầu hết những người tù nhân lương tâm đều không có cơ hội để được xem xét đặc xá. Về lý thuyết, chỉ những tù nhân lương tâm bị kết án bởi Điều 331 về tội Lợi dụng các quyền tự do dân chủ thì mới có thể được xem xét đặc xá.
Rõ ràng quy định trong Điều 4 đã triệt tiêu hoàn toàn cơ hội được xét đặc xá đối với các tù nhân lương tâm dựa trên tinh thần nhân đạo.
Vào năm 2020, nhà văn, nhà báo độc lập Nguyễn Tường Thuỵ sinh năm 1950 đã bị chính quyền bắt và sau đó bỏ tù 11 năm với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” theo Điều 117 Bộ Luật Hình Sự. Hiện nay ông đang bị buộc thi hành án tại Trại Giam An Phước với một tình trạng bệnh tật về xương khớp và da liễu rất trầm trọng của người đã 76 tuổi. Tuy nhiên, với quy định trong quyết định đặc xá 2026 này thì ông không có cơ hội nào để sớm trở về với người thân.
BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam