Một động thái mới nhất của chính quyền Việt Nam vừa phát đi thể hiện việc họ đã thừa nhận tình trạng các quan chức cấp cao đã dùng quyền lực để thực hiện hành vi buôn người có tổ chức. Động thái đó là vào ngày 18 tháng 8 năm 2025, Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Tham Nhũng, Kinh Tế, Buôn Lậu thuộc Bộ Công An đã cho đăng tải trên báo chí một thông báo đề nghị những nạn nhân đã bị đưa đi xuất khẩu lao động hoặc thân nhân của họ có thể nộp yêu cầu được xem xét bồi thường thiệt hại trong quá trình đi xuất khẩu lao động. Nạn nhân trong thông báo này được xác định là những người liên quan trực tiếp đến vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra ở một số công ty xuất khẩu lao động bao gồm:
- Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và cung ứng nhân lực Hoàng Long.
- Công ty Cổ phần Tập đoàn Cung ứng nguồn nhân lực JHL Việt Nam.
- Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thương mại JHL Việt Nam.
- Công ty TNHH một thành viên Hợp tác Quốc tế Xây lắp 3.
- Công ty Cổ phần cung ứng nhân lực Quốc tế và thương mại.
Tuy chưa liệt kê đủ, nhưng các chủ những công ty này là những kẻ phạm tội buôn người đầu tiên đã bị khởi tố hình sự vào ngày 15 tháng 5 năm 2025 vừa qua.
Tuy nhiên, như nhiều báo cáo của BPSOS đã chỉ rõ thì tội đồ mang tính gốc rễ của những nạn nhân buôn người chính là các quan chức cấp cao của chính quyền Việt Nam đã dùng quyền lực của mình để ban hành các văn bản trái pháp luật giúp cho các công ty xuất khẩu lao động được thu phí với giá cắt cổ người có nhu cầu đi xuất khẩu lao động. Sau đó, các công ty xuất khẩu lao động ra nước ngoài phải mở sổ sách gian lận trong thu chi để hợp thức hoá các khoản tiền phải trả lại cho đám quan chức. Và như một sự buộc phải thừa nhận, trong thông báo này, cơ quan điều tra cũng đã buộc phải nêu tên Nguyễn Bá Hoan, nguyên Thứ Trưởng Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội, sau này tiếp tục là Thứ Trưởng Bộ Nội Vụ và hàng loạt các cán bộ cấp cao khác của Bộ Lao Động Thương Binh Xã Hội với cáo buộc về hành vi nhận hối lộ trong vụ án nói trên.
Thông báo này cũng cho biết về một sự giới hạn đó là các nạn nhân buôn người hoặc người thân của họ phải điền các thông tin yêu cầu bồi thường vào một bản tường trình do Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra vụ án đã soạn sẵn. Bản tường trình đó phải được gửi về Phòng 6, Cục Cảnh Sát Kinh Tế thuộc Bộ Công An ở địa chỉ số 47 Phạm Văn Đồng, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội trước ngày 31 tháng 10 năm 2025.
Điều giới hạn này tạm thời là có thể chấp nhận được bởi xét theo Điều 65 Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự 2015, các nạn nhân buôn người, dù bị chiếm đoạt tiền bạc, bị mua bán trao tay thành các nô lệ tình dục và lao động khổ sai nhưng do cách giải quyết vụ án của chính quyền Việt Nam thì họ chỉ là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Theo đó, để được tham gia vụ án, chính họ phải gửi yêu cầu của mình tới các cơ quan tố tụng.
Ở đây, cần phải thấy điều quan trọng hơn đó là những nỗ lực kiên trì giải cứu nạn nhân của BPSOS suốt từ năm 2021 tới nay và sự hỗ trợ nhân đạo của IOM, chính phủ Hoa Kỳ và một số tổ chức quốc tế khác cuối cùng cũng đã đạt được kết quả bước đầu đó là chính quyền Việt Nam đã buộc phải xử lý vấn đề quan chức của họ tổ chức buôn người có hệ thống dù dưới một hình thức còn có nhiều né tránh. Điều quan trọng thứ nhì đó là các nạn nhân buôn người bao gồm chủ yếu là phụ nữ và trẻ em gái vị thành niên đã có thể có tìm thấy cơ hội đòi lại công lý cho mình nếu biết dựa vào quốc tế và các tổ chức bảo vệ nhân quyền có uy tín.